مقالات

مخزن تحت فشار چیست؟

مخزن تحت فشار

مخزن تحت فشار ، منبعی استوانه‌ای یا کروی است که معمولاً برای ذخیره و نگهداری آب در فشاری غیر از فشار اتمسفر استفاده می‌شود و کاربرد آن در پمپ باعث کاهش دفعات روشن و خاموش شدن پمپ آب می‌گردد. به مخزن تحت فشار، منبع فشار یا مخزن انبساط نیز گفته می‌شود.

مخزن تحت فشار

منبع تحت فشار به گونه‌ای طراحی شده است که با هر بار باز و بسته شدن و به جریان افتادن آب در ساختمان، نیازی به خاموش و روشن شدن پمپ آب نیست و همین امر، عامل اصلی در کاهش مصرف انرژی و همچنین کاهش استهلاک پمپ در مخزن تحت فشار پمپ آب خانگی به شمار می‌رود. باید توجه داشت که هر چقدر حجم مخزن پمپ آب خانگی بیشتر باشد، تعداد دفعات روشن و خاموش شدن پمپ آب نیز کاهش می‌‌یابد و به پمپ فشار کمتری وارد می‌شود. این مخازن در حجم و سایزهای گوناگون، تولید و عرضه می‌گردند و روی پمپ‌ یا در کنار پمپ نصب می‌شوند.

عملکرد مخزن تحت فشار

منبع تحت فشار پس از اتصال به پمپ آب با توجه به ظرفیت خود، به‌طور دائم، حجمی از آب را تحت فشار نگه می‌دارد و زمانی که یک شیر آب باز می‌شود تا زمانی که آب درون مخزن فشار تمام نشود، پمپ شروع به کار نخواهد کرد و آب با فشار تنظیم شده، درون تیوپ جمع می‌شود و توسط هوای پرفشاری که در منبع انبساط وجود دارد و به صورت متراکم درآمده است، به محض باز شدن شیر، آب با فشار به درون سیستم لوله‌کشی هدایت می‌شود. در صورتی که مقدار آب مصرفی‌ بیشتر از حجم مخزن پمپ آب خانگی باشد، پمپ به صورت اتوماتیک و به وسیله کلید اتوماتیک پمپ، استارت کرده و روشن می‌شود. لازم به توضیح است که با توجه به ترکیب مولکول‌های هوا بر اثر فشرده شدن مداوم، باید هر دو یا سه ماه یک بار منبع تحت فشار تنظیم شود.

کاربرد مخزن تحت فشار

مخازن تحت فشار، کاربردهای مختلفی در صنعت و بخش خصوصی دارند. به عنوان مثال در مخازن هوای فشرده صنعتی و مخازن ذخیره‌سازی آب خانگی استفاده می‌شوند. یکی از کاربردهای مهم مخازن تحت فشار، استفاده به عنوان مخزن ذخیره‌ی آب پشت پمپ‌های آب ساختمان است. استفاده از منبع تحت فشار در کنار پمپ باعث می‌شود تا لازم نباشد پمپ آب پیوسته با هر بار باز و بسته شدن شیر آب واحدها روشن شود.

نمونه‌های دیگری از مخازن تحت فشار در سیلندرهای غواصی، برج‌های تقطیر، راکتورهای فشاری، اتوکلاوها و بسیاری دیگر از مخازن که در عملیات استخراج معادن، پالایشگاه‌های نفت و پتروشیمی، مخازن راکتورهای هسته‌ای، زیردریایی‌ها و ایستگاه‌های فضایی، مخازن پنوماتیک، مخازن هیدرولیک تحت فشار، مخازن ترمز وسایل نقلیه جاده‌ای و مخازن ذخیره‌سازی گازهای مایع مانند آمونیاک، کلر و… مورد استفاده قرار می‌گیرند.

یک کاربرد منحصر به فرد از یک مخزن تحت فشار، کابین هواپیمای مسافربری است. پوسته‌ی بیرونی وظیفه حمل بارهای مانور هواپیما و همچنین تحمل فشار کابین را برعهده دارد.

اجزاء اصلی منبع تحت فشار

منبع فشار یا مخزن دیافراگمی

منبع دیافراگمی، عموما در رایزر تخلیه به منظور تامین آب ذخیره برای دستگاه‌هایی که فشار آب بسیار پایینی دارند و همچنین در جاهایی که فشار آب کم است یا وجود ندارد و یا فشار آب ورودی دارای نوسانات شدید است، استفاده می‌شود. بنابراین منبع فشار، میزان آسیب‌های حاصل از نوسان فشار آب را کاهش می‌دهد و همچنین باعث افزایش میزان بهره‌وری انرژی می‌شود.

تیوپ

تیوپ منبع تحت فشار در داخل مخزن قرار دارد. فشار ایجاد شده توسط پمپ‌های آبرسانی، حجم تیوب داخل منبع را افزایش داده و ظرفیت منبع تحت فشار را پر می‌کند و در نهایت آب مصرفی تمیز و بهداشتی را با فشار خوب در اختیار مصرف کننده قرار می‌دهد. این تیوپ‌ها به همراه یک صافی پلاستیکی، توسط یک حلقه به یکدیگر متصل می‌شوند. البته در بعضی منبع‌های تحت فشار، این صافی پلاستیکی وجود ندارد. لازم به ذکر است که این تیوب‌ها با قابلیت ارتجاعی که دارند، نقش عمده‌ای در کاهش استهلاک پمپ‌های آبرسانی ایفا می‌کنند و قادرند درجه حرارتی بین صفر تا بیشتر از نود درجه‌ی سانتی‌گراد را تحمل کنند.

فلنج

فلنج منبع تحت فشار یکی از قطعات مورد استفاده در کار با پمپ آب است. فلنج قطعه‌ای باریک داخلی یا خارجی است که از جنس آهن بوده و در انتهای لوله و منبع تحت فشار قرار دارد و یک دسترسی راحت جهت تنظیم، تمیز کردن و بررسی سیستم لوله‌کشی و منبع را فراهم می‌کند. همچنین از فلنج منبع تحت فشار در اتصال دو لوله به یکدیگر نیز استفاده می‌شود. فلنج‌ها دارای انواع مختلفی هستند که برحسب نوع خود به لوله و تانک متصل می‌شود.

لازم به ذکر است که برای نصب منبع فشار، وجود قطعات جانبی از جمله پرشرسوئیچ یا کلید اتومات مکانیکی و همچنین درجه‌ی تنظیم فشار برای نصب پمپ خانگی و پنج‌راهی نیز لازم و ضروری است.

انواع منبع تحت فشار

مخزن تحت فشار دیافراگمی

درون منبع تحت فشار دیافراگمی، به دو قسمت تقسیم شده است. قسمت خشک که به وسیله یک شیر، هوای پر فشار وارد منبع آب می‌شود. قسمت دیگر منبع را هم آب تشکیل می‌دهد که از یک خروجی به پمپ آب متصل می‌گردد. به این صورت که هنگامی که پمپ آب شروع به کار کردن می‌کند، هوای پشت آن زیادتر شده و وقتی که به فشار مورد نظر رسید، پمپ خاموش می‌شود و زمان مصرف آب، دیافراگم بار دیگر به حالت اولیه باز می‌گردد. مخزن انبساط پمپ آب خانگی معمولا از جنس فولاد یا فایبرگلاس است که مدل فولادی آن مقرون به صرفه‌تر است و در تعداد دفعات کمتری نیاز به سرویس دارد.

باید توجه داشت که در صورت فشار اولیه‌ی خوب، بهتر است برای ورود آب به منبع از یک فیلتر دیسکی استفاده شود تا مانع ورود ذرات ریز، سنگ‌ریزه و… به‌ داخل منبع آب گردد و در نتیجه طول عمر و کارایی مخزن و پمپ افزایش یابد و در صورت استفاده از مخازن پلی اتیلنی بهتر است خروجی مخزن کمی بالاتر از کف مخزن نصب شود تا مشکلی پیش نیاید.

از مزایای منبع تحت فشار پمپ آب خانگی دیافراگمی می‌توان به دوام بسیار بالا، کارایی صددرصد و طول عمر بیشتر نسبت به مخازن تیوپی اشاره کرد. بطور کلی با وجود این که منابع تحت فشار دیافراگمی هزینه‌ی اولیه‌ی زیادی نسبت به منابع تحت فشار تیوپی دارند ولی استفاده از نوع دیافراگمی مقرون‌تر و بهتر از نوع تیوپی آن است. چرا که دوام بالا، طول عمر بیشتر و کارایی بهتری نسبت به منابع تحت فشار تیوپی دارند.

مخزن تحت فشار تیوپی

مخازن تحت فشار تیوپی معمولا در سیستم‌های قدیمی آبرسانی کاربرد داشتند و به این صورت عمل می‌کنند که آب درون منبع به وسیله‌ی یک تیوپ، تحت فشار نگه داشته می‌شود.

استفاده از منبع تحت فشار پمپ آب خانگی تیوپی معایبی دارد. این مخازن از لحاظ دوام و کارایی، کارکرد کمتری نسبت به مخازن تحت فشار دیافراگمی دارند و به کار بردن آن‌ها در موارد زیاد باعث تغییر مزه و بوی آب می‌شود و همچنین به دلیل لاستیکی بودن به مرور زمان کم باد شده و تیوب داخلی آن سوراخ می‌گردد.

مزیت استفاده از منبع انبساط

مخزن تحت فشار پمپ آب خانگی در کنار منبع و پمپ آب نقش بسیار مهمی در تامین آب یک ساختمان دارند و وظیفه‌ی آن‌ها پرفشار نگه داشتن جریان آب قبل از روشن شدن پمپ است. استفاده از منیع انبساط در پمپ‌های خانگی باعث می‌شود که برای هر بار باز کردن شیر آب، الکتروپمپ شروع به کار نکند. این امر موجب کاهش استهلاک پمپ آب می‌شود و در نتیجه عمر مفید پمپ افزایش می‌یابد. همچنین منبع تحت فشار، مقدار فشار لازم برای خروج آب مصرفی را افزایش می‌دهد. از طرفی این مخازن به کاهش آلودگی صوتی پمپ‌ها کمک می‌کنند و همین طور باعث صرفه جویی در مصرف انرژی می‌شوند.

انتخاب صحیح منبع انبساط

استفاده از مخزن در پمپ‌های آپارتمانی بسیار رایج است و انتخاب آن نیز برحسب تعداد واحدهای آپارتمانی و مقدار مصرف محاسبه می‌شود. بنابراین اگر مخزن انبساط به درستی و با توجه به تعداد واحد‌ها و مقدار آب مصرفی انتخاب شود، پمپ دفعات کمتری روشن می‌شود. این امر علاوه بر اینکه باعث کاهش آلودگی صوتی می‌گردد، موجب کاهش برق مصرفی و همچنین پایین آمدن استهلاک پمپ می‌گردد.

معمولا حداقل حجم مخزن تحت فشار پمپ آب خانگی برای یک واحد ۱۰۰ متری، حدود ۲۵ لیتر می‌باشد که البته مشاوره گرفتن از یک متخصص مجرب، در این کار راه‌گشا است. چرا که حجم مخزن تحت فشار پمپ آب خانگی باید متناسب با فضای ساختمان تشخیص داده شود.

باید توجه داشت که پمپ با منبع فشار، نیاز به سرویس و نگهداری به صورت مداوم و منظم دارد و پمپ باید هر شش ماه یکبار توسط تکنسین مجرب، سرویس و تنظیم شود. از طرف دیگر عمر تیوپ‌های مرغوب برای مصرف آب آشامیدنی حدود چهار ماه است و بعد از این مدت باید تعویض گردند تا در کیفیت و مرغوبیت آب آشامیدنی خلل ایجاد نکنند.

مبنع: اِلین پمپ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

5 × 1 =