مقالات

مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی

مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی

موتورهای الکتریکی دارای قطعات متحرک خطرناک هستند، ولی در صورت رعایت مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی از خطرات احتمالی جلوگیری می‌شود و همچنین باعث افزایش کارایی و طول عمر دستگاه و همچنین افزایش ایمنی و مانع آسیب‌های احتمالی به دستگاه و در نتیجه حوادث ناگوار می‌شود.

الکتروموتور یا موتورهای الکتریکی

الکتروموتور یا دینام نوعی ماشین الکتریکی است که انرژی الکتریکی را به انرژی حرکتی و انرژی حرکتی را به انرژی جنبشی تبدیل می‌کند. به طور کلی، دینام دارای یک میدان مغناطیسی دوار است که به تولید آسانتر انرژی الکتریکی و همچنین امکان انتقال انرژی الکتریکی در طول مسافت‌های طولانی کمک می‌کند.

اغلب الکتروموتور ها دوّار هستند، البته موتورهای خطی هم وجود دارند. در یک موتور دوار، بخش متحرک که معمولاً درون موتور قرار دارد، چرخانه یا روتور نامیده می‌شود که در اثر گشتاور ناشی از نیرویی که توسط میدان مغناطیسی وارد می‌شود، روتور حول محور خود می‌چرخد و تولید نیروی حرکتی می‌کند. بخش غیر متحرک و ثابت در الکتروموتورها به ایستانه یا استاتور معروف است.

کاربرد موتورهای الکتریکی

دینام‌ها کاربردهای فراوانی در زندگی روزمره‌ی ما دارند و بخش جدایی‌ناپذیری از صنعت هستند. از الکتروموتورها برای به حرکت درآوردن وسایل حمل‌ونقل زمینی، دریایی و هوایی مانند هلیکوپترها و همچنین خودروها و دوچرخه‌های برقی استفاده می‌شود. از این دینام ها در دستگاه‌های الکترونیکی خانگی و صنعتی مانند چرخ گوشت، مخلوط کن و … نیز استفاده می‌شوند.

یکی از کاربرد خاص موتورهای الکتریکی، کاربرد معکوس آنها، یعنی در حالت ژنراتوری است. در این حالت، بجای تبدیل انرژی الکتریکی به مکانیکی از آنها برای تبدیل انرژی مکانیکی به انرژی الکتریکی استفاده می‌شود. مثل موتورهای داخل سدها، که از انرژی آب، برای تولید برق استفاده می‌کنند.

نکات ایمنی هنگام کار با موتورهای الکتریکی

هنگام کار با موتورهای الکتریکی باید به نکات ایمنی مربوط به کاربری، جابجایی و انبار کردن و نصب به درستی و توسط افراد متخصص انجام شود تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود. مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی باعث افزایش کارایی و طول عمر دستگاه و همچنین افزایش ایمنی و مانع آسیب‌های احتمالی و حوادث ناگوار می‌شود.

مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی هنگام استفاده

موتور الکتریکی برای اتصال به برق صنعتی طراحی شده است. شرایط در محل نصب موتور باید طبق اطلاعات داده شده روی پالک موتور باشد و بر آن منطبق باشد. به طور کاربردی، درجه‌ی حفاظت مشخص شده باید با درجه‌ی حفاظت موتور وصل شده به آن هماهنگ باشد و با آن  مطابقت داشته باشد.

مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی هنگام جابجایی و انبار

قالب‌هایی که به موتور متصل شده‌اند به طور خاص برای حمل و نقل و جابجایی در نظر گرفته شده‌اند. قطعات و بارهای اضافی نباید بر آن اعمال شوند. قبل از به کارگیری دستگاه، قفل‌های جابجایی موجود باید باز شوند. تجهیزات الکتریکی و موتورها با اشکالت و ایرادهای قابل تشخیص دیداری، نباید به کار گرفته شوند.

مقررات ایمنی موتورهای الکتریکی هنگام نصب

وقتی که تجهیزات الکتریکی نصب می‌شود، باید در نظر داشت که اطلاعات تکنیکی؛ وضعیت و شرایط کار دستگاه، توصیه‌های ایمنی، قوانین جاگذاری و قوانین خاص نصب دستگاه کاملا رعایت شوند. شایان ذکر است که طراحی و ساخت در مواردی که موتور به صورت عمودی وصل می‌شود و شفت به سمت پایین است، باید تدابیری در نظر گرفته شود تا از ورود اجسام خارجی به درون کانال‌های هوا جلوگیری به عمل آید. عدم خفگی و گرفتگی سیستم تهویه موتور جهت اطمینان از خنک شوندگی موتور باید کامال رعایت شود.

مقررات ایمنی هنگام کار با موتورهای الکتریکی

موتورهای الکتریکی دارای قطعات متحرک خطرناک هستند. شدیدترین آسیب‌های وارده به کارکنان یک کارخانه و دستگاه، به علت استفاده ناصحیح و کارکرد غلط به خاطر باز کردن و یا قطع وسایل حفاظتی و تعمیر و همچنین نگهداری اشتباه رخ می‌دهد. ایمنی فقط در شرایطی که افراد واجد شرایط و آموزش دیده با دستگاه کاز کنند،تضمین شده است و در غیر این صورت احتمال آسیب و خطرات ناشی از ناآگاهی بالا می‌رود. بنابراین مقررات ایمنی در صورتی که دستورالعمل‌های کار و نگهداری به درستی انجام شود، معتبر هستند و باید به صورت جدی به کار گرفته شوند.

  • خروجی سیم پیچ‌­ها و سر کابل موتورهای الکتریکی باید پوشیده و محصور باشند. برداشتن پوشش­‌ها در موقع کار با موتورهای الکتریکی ممنوع است. باید توجه داشت که قسمت­‌های گردنده‌ی موتورهای الکتریکی مثل محورها، کوپلینگ­‌ها، بادبزن­ها و غیره نیز باید محصور باشند.
  • ضمن رعایت تدابیر احتیاطی زیر، بازرسی موتورهای الکتریکی در حین کار، توسط افراد تعلیم دیده، مجاز است.
  1. باید مراقب بود تا لباس یا پارچه­‌های مخصوص تمیز کردن، با قطعات دوار موتور تماس پیدا نکند، کار باید با لباس مناسب که آستین­‌های آن بسته است و گشاد نیست، انجام گیرد.
  2. از زیر پایی لاستیکی عایق یا دمپایی پلاستیکی استفاده نمود.
  3. لمس کردن قسمت­‌های حامل جریان با فازهای مختلف با دو دست یا قسمت­‌های حمل جریان و قسمت­‌های اتصال زمین شده در آن واحد ممنوع است. در صورت نیاز باید ابزار با دسته‌ی عایق مورد استفاده قرار گیرد.
  • در مورد موتورهای الکتریکی دو سرعته در حال کار، سیم پیچی و کابل تغذیه کننده­ایی که در وضعیت رزرو مربوط به سرعت دیگر قرار دارند، باید همانند قسمت‌های برق­‌دار تلقی گردند.
  • قبل از راه اندازی موتور الکتریکی مکانیسم­‌های مرکب یا موتورهای الکتریکی که از محل­‌های مختلف فرمان می­‌گیرند باید اطلاع رسانی انجام شود. اگر دستگاه­‌ها و تجهیزات فرمان آن­ها در محل­‌های مختلفی قرار داشته باشند، راه اندازی آن­‌ها فقط پس از دریافت جواب مساعد از جانب مسئول مکانیزم مزبور مبنی بر آماده بودن دستگاه­‌ها صورت می­‌گیرد.
  • قبل از شروع سرویس موتورهای الکتریکی پمپ­‌ها، مکنده­‌ها یا دمنده‌­های هوا فن کویل‌ها، جهت جلوگیری از گردش موتور الکتریکی به وسیله مکانیزم باید تدابیری اتخاذ نمود، چنین تدابیری عبارتند از بستن شیر فلکه مربوطه و قفل و زنجیر نمودن آن­‌ها ضمن قطع مدار فرمان و آویختن تابلوی «وصل نکنید افراد مشغول کار هستند» در موتورخانه.
  • هنگام باز کردن کابل تغذیه موتور الکتریکی، انتهای هر سه فاز کابل باید اتصال کوتاه شده و به زمین وصل باشد.

باید توجه داشت که موتورهای الکتریکی دارای قطعات متحرک خطرناک هستند و در صورت رعایت نکردن مقررات ایمنی در حین کار با موتورهای الکتریکی ، صدمات جبران ناپذیری به دستگاه و کارکنان وارد خواهد شد و ندامت و پشیمانی از خود برجای خواهد گذاشت.

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 + 15 =