مقالات

راهنمای انتخاب صحیح پمپ آب خانگی

راهنمای انتخاب صحیح پمپ آب خانگی

واحدهای اندازه گیری در پمپ آب شامل دبی یا آبدهی، هد یا ارتفاع پمپ، فشار پمپ، افت ارتفاع پمپاژ، جرم مخصوص سیال، توان خروجی، توان مصرفی و راندمان می‌باشد که راهنمای مناسبی برای انتخاب صحیح پمپ آب هستند.

پمپ آب وسیله‌ای است مکانیکی برای جابجایی و انتقال انواع مایعات که با افزایش فشار، باعث جابجایی مایعات به ارتفاع بالاتر یا حتی پایین‌تر می‌شود. پمپ‌ها در صنایع مختلف کاربردهای مختلف و فراوانی دارند و از منابع انرژی مختلفی استفاده می‌کنند که شامل پمپ‌ها با کارکرد دستی، برقی، موتورهای درون سوز و نیروی باد می‌شود پمپ‌ها دارای اندازه‌های مختلفی هستند که از سایز میکروسکوپی برای کارهای پزشکی تا پمپ‌های بزرگ صنعتی را شامل می‌شود.

به عبارتی دیگر، پمپ انرژی مکانیکی را از یک منبع خارجی مانند موتور گرفته و به سیالی که در حال عبور از آن است منتقل می‌کند و در نتیجه انرژی سیال پس از خارج شدن از پمپ افزایش می‌یابد. از پمپ‌ها برای انتقال یا جابجایی سیال از یک نقطه به نقطه‌ی دیگر در یک سیستم لوله کشی و یا هیدرولیک استفاده می‌شود پمپ‌ها دارای انواع مختلفی هستند که هر کدام کاربرد خاصی را بر عهده دارند.

راهنمای انتخاب پمپ آب واحدهای اندازه گیری

دبی (آبدهی)

به میزان عبور سیال از یک مقطع در واحد زمان، دبی گفته می‌شود و معمولا آن را با Q نمایش می‌دهند. اندازه گیری دبی به صورت عمده و بر اساس دو دسته واحد اندازه گیری صورت می‌پذیرد.

  • واحدهای جرمی که میزان عبور توده‌ی جرمی سیال در کسر مشخصی از زمان محاسبه می‌گردد. مانند کیلوگرم در ساعت
  • واحدهای حجمی که میزان عبور توده‌ی حجمی از سیال در واحد زمان محاسبه می‌شود، مانند لیتر بر دقیقه و متر مکعب در ثانیه

به عبارت دیگر به مقدار سیال یا مایعی که در واحد مشخصی از زمان از نقطه‌ای خاص مانند خروجی پمپ و یا سطح مقطع لوله عبور کرده و خارج می‌شود، دبی گفته می‌شود که می‌تواند بر حسب لیتر بر دقیقه، لیتر بر ثانیه و یا متر مکعب در هر ساعت محاسبه شود. شایان ذکر است که بین مقدار سیال عبوری از لوله و مقدار الکتریسیته عبوری از یک سیم تناسب مشابهی وجود دارد. به این ترتیب که مقدار هد هیدرولیکی برابر با مقدار ولتاژ و انرژی پتانسیل الکتریکی بوده و مقدار جریان هیدرولیکی نیز برابر با مقدار آمپر و جریان الکتریکی می‌باشد. همانطور که هر چه سیم انتقال جریان الکتریسیته نازک‌تر باشد، مقدار جریان عبوری از سیم کاهش می‌یابد و با کاهش قطر و سطح مقطع لوله‌ی انتقال آب، مقدار دبی نیز کاهش می‌یابد. همان طور که جهت انتقال جریان الکتریسیته به کابل برق از طریق سیم نیاز به اختلاف ولتاژ است، برای انتقال سیال در لوله نیز باید هد خاصی را تعریف کرد. تعیین مقدار هد یکسان در دو طرف یک لوله‌ی افقی باعث می‌شود سیال درون لوله هیچ گونه جریانی نداشته باشد به این علت که کابل برق در برابر عبور جریان الکتریسیته از خود مقاومت نشان می‌دهد.

هد (ارتفاع)

هد یعنی یک پمپ در شرایط استاندارد تا چه ارتفاعی می‌تواند سیال را تحت فشار بالا ببرد. برای پمپ‌های آب سانتریفیوژ، هد یا فشار آب بر حسب متر یا فوت بیان می‌شود و برای پمپ‌های روتاری و جابجایی مثبت فشار پمپ بر حسب بار و کیلو پاسکال بیان می‌شود. به عبارت دیگر هد به معنای ارتفاع بوده و به اختلاف سطح اشاره دارد. برای مثال پمپی با مقدار دبی برابر Q در هر ثانیه و با ارتفاع ۳۰ متر قادر است مقدار Q لیتر از سیال را در هر ثانیه به ارتفاع ۳۰ متر پمپاژ کند. مقدار ارتفاع پمپاژ هر پمپ براساس قطر پروانه و سرعت گردش موتور پمپ محاسبه می‌شود و نوع سیال پمپاژ شونده حائز اهمیت نمی‌باشد. به عبارت دیگر در مثال بالا پمپ قادر است مقدار Q لیتر از سیال پمپاژ شونده اعم از آب صاف، نفت و یا جیوه و غیره را به ارتفاع ۳۰ لیتر در هر ثانیه پمپاژ کند و تفاوت تنها در مقدار توان مصرفی پمپ جهت پمپاژ سیالات متفاوت می‌باشد.

فشار پمپ

مقدار فشار یعنی مقدار فشار وارد شده بر روی هر واحد از سطح زمین، مثل کیلوگرم بر سانتی متر مربع و باید دقت داشت که با مقدار ارتفاع اشتباه نشود. در صورت پمپاژ مایعات، مقدار فشاری که مایع بر روی سطح زمین وارد می‌کند برابر است با حاصل‌ضرب مقدار ارتفاع پمپاژ در وزن خاص مایع پمپاژ شونده. به همین دلیل حجم چندین کیلومتر هوا بر روی سطح زمین، بر روی سطح دریا تنها فشاری برابر با یک کیلوگرم بر سانتی متر مربع تولید می‌کند یعنی فشاری نزدیک به تقریباً یک اتمسفر. ولی همین مقدار حجم از مایع فشاری برابر با ۷۰۰ تا ۸۰۰ برابر فشار هوا تولید می‌کند. زیرا وزن خاص مایع ۷۰۰ تا ۸۰۰ برابر از وزن هوا بیشتر است. باید توجه داشت که مقدار فشار آب با ارتفاع ۱۰ متر، چیزی نزدیک به یک کیلوگرم بر سانتی متر مربع می‌باشد. با نصب یک مانومتر در خروجی پمپ می‌توان افزایش فشارها را اندازه گیری کرد.

افت ارتفاع پمپاژ

با عبور سیال از لوله‌ها، فیلترها و یا شیرها و در اثر اصطکاک با جداره داخلی آن‌ها، مقدار جریان سیال و در نتیجه ارتفاع پمپاژ تا حدودی کاهش می‌یابد که به آن افت ارتفاع گفته می‌شود. همانند جریان الکتریسیته که با افزایش مقدار جریان (آمپر) افت جریان داخل کابل افزایش پیدا می‌کند. با افزایش سرعت جریان سیال، افت مقدار جریان و بنابراین افت ارتفاع پمپاژ بیشتر می‌شود. بنابراین با عبور سیال از لوله‌ها و فیلترها و شیرهای بیشتر، افت ارتفاع نیز به همان نسبت افزایش پیدا می‌کند.

جرم مخصوص سیال

یکی دیگر از واحدهای اندازه گیری پمپ آب جرم مخصوص سیال است و منظور از جرم مخصوص سیال و یا مایع، وزن سیال در یک واحد اندازه گیری خاص می‌باشد.

توان خروجی

به انرژی وارد شده بر سیال عبوری از پمپ که مربوط به ارتفاع و غلظت خود سیال می باشد، توان خروجی گفته می‌شود. به عبارتی به مقدار توان یا انرژی وارد شده به سیال توسط پمپ، توان خروجی پمپ گفته می‌شود که به سه عامل دبی، ارتفاع و وزن سیال بستگی دارد.

برای مثال توان خروجی پمپ مورد استفاده جهت پمپاژ بنزین بسیار پایین‌تر از توان خروجی پمپی است که جهت پمپاژ اسید سولفوریک مورد استفاده قرار می‌گیرد، زیرا وزن هر دو سیال متفاوت می‌باشند. تمامی پمپ‌ها با کمک الکتروموتور و یا موتورهایی که در داخل خود دستگاه نصب شده‌اند، قادر به پمپ سیالات می‌باشند.

توان مصرفی

یکی دیگر از واحدهای اندازه گیری پمپ آب که راهنمای انتخاب خوبی برای پمپ آب می‌یاشد، قدرت یا توان است که قدرت یا توان مورد نیاز پمپ جهت کارکرد و پمپاژ سیالات را توان مصرفی می گویند. به عبارت دیگر به توان وارد شده به پمپ توسط موتور و انتقال آن به سیال، توان مصرفی پمپ گفته می‌شود.

راندمان

یکی از واحدهای اندازه گیری پمپ آب که راهنمای انتخاب مناسبی برای پمپ آب می‌یاشد، راندمان است. به واسطه‌ی عواملی همچون اصطکاک سیال با لوله‌ها و یا افت‌های هیدرولیکی طبیعی در خود دستگاه، همواره توان خروجی پمپ کمتر از توان مصرفی آن بوده که عمدتاً کمتر از عدد یک است و به صورت درصد محاسبه می‌شود که به این درصد راندمان پمپ گفته می شود. بنابراین با تقسیم توان خروجی پمپ بر توان مصرفی، راندمان پمپ به دست می‌آید. برای مثال پمپی که دارای راندمان ۷۵ درصدی است، یعنی تنها پمپ درصدی از توان مصرفی را برگردانده و ۲۵ درصد آن در اثر اصطکاک سیال با لوله‌ها و سایر وسایل و یا حرارت داخل لوله و دستگاه هدر می‌رود. در نتیجه هر چه راندمان پمپ بیشتر باشد، مقدار درصد هدر رفت توان مصرفی کمتر است. بنابراین هزینه‌ی مصرف انرژی آن نیز کمتر می‌شود. در نتیجه مهمترین پارامتر جهت تعیین کیفیت دستگاه و مقدار صرفه جویی در مصرف انرژی، پارامتر راندمان است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج + 9 =